Zweeds Swiebertje-Effect

Elke keer als ik in Zweden ben en we rijden langs Astrid Lindgrens Värld, of het nog dichterbij gelegen dorpje Gibberyd (Katthult) dan denk ik eraan. Het Zweeds Swiebertje effect. Vandaag lees ik ook nog een leuk artikel over jeugdsentiment in Nordic Magazine. In de jaren zeventig waren er allerlei Zweedse jeugdseries op tv in Nederland. De jongere jeugd uit de roerige, maar toch ook vrolijke jaren zeventig was wel rijp voor vrijgevochten types die in Astrid Lindgrens werk vaak voorkomen. Destijds was het voor ons een eerste kennismaking met het idyllische Zweedse landschap. Het vernieuwde, rebelse karakter van de jeugdserie gecombineerd leverde heerlijke jeugdtelevisie op, die daarna niet vaak geëvenaard is. Behalve dan door Pippi (Pippilotta Victualia Rolgordijna Kruizemuntina Tafelkledia Efraïmsdochter) Langkous, wier moeder in de hemel woont en wier vader, Efraïm Langkous, piratenhoofdman en koning van het eiland Taka-Tukaland is. De TV opnamen voor Pippi vonden trouwens niet alleen in Småland plaats maar ook op het fraaie eiland Gotland.

Voor talloze kijkers van toen betekenen de Zweeds jeugdseries puur jeugdsentiment, maar voor de hoofdrolspelers van toen ligt dat duidelijk anders. De voormalige acteurs Inger Nilsson (Pippi) en Jan Ohlsson (Emil) kijken met gemengde gevoelens terug op het ongekende succes van hun jeugdseries en films. Beide acteurs zijn een klassiek voorbeeld van wat in Nederland het Swiebertje-effect wordt genoemd; acteur Joop Doderer werd zozeer vereenzelvigd met zijn rol als Swiebertje, dat hij moeilijk in andere rollen geaccepteerd werd. Dat effect gold voor Inger Nilsson en Jan Ohlsson nog in veel extremere mate. Voor Inger Nilsson betekende Pippi niet alleen haar doorbraak als (jonge) actrice, maar ook het einde van een veelbelovende acteercarriëre. Na de Pippi-series en films werd ze nauwelijks nog gevraagd voor ander acteerwerk. Mensen konden haar alleen nog zien als Pippi. Lange tijd leidde zij een vrij anoniem bestaan als secretaresse in Stockholm. Nu is ze weer met enige regelmaat op het beeldscherm te bewonderen in Zweedse TV-series. Jan Ohlsson is na de Emil-series ook uit beeld verdwenen. Hij wil geen contact meer met de media en werkt als systeembeheerder bij een automatiseringsbedrijf.

Maar ondanks alles, wat jeugdsentiment betreft komen de vijftigplussers van nu in Småland dus ook aan hun trekken.

Hej då!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.